Onderstaande tips zijn serieuze waarschuwingen voor iedereen die (van) vogels
houd.
Een gevaarlijke tijd voor gezelschapsvogels!
Gerry M. Dorrestein, diagnostisch
laboratorium NOIVBD, Veldhoven
De winterperiode en speciaal de tijd rond
kerst en nieuwjaar is voor vogels in huis een gevaarlijke tijd.
Het hier beschreven voorval heeft te maken met het plaatsen van
een nieuwe gevelkachel in een volière. Maar ook het bereiden van
de feestmaaltijden met minimale ventilatie geven speciaal in
deze koude periode elk jaar weer zeer regelmatig slachtoffers.
In dit specifieke geval gaat het om een kweker van
dwergpapegaaitjes (Agapornis sp en Forpus sp.). Deze
kweker heeft een volière van 5 x 3 meter met daarin vaste kooien
van 125 x 60 x 60 cm. In totaal waren er op het moment van de
problemen 26 vogels aanwezig.
Rond 7 december '05 heeft de kweker door een erkende
installateur zijn verouderde gevelkachel laten vervangen door
een nieuw model Pelgrim. Nadat de kachel was aangesloten heeft
de monteur de kachel even kort (misschien een minuut) als test
voluit laten branden en daarna de kachel teruggezet op de
waakvlam. Na ongeveer 30 minuten gaat de kweker kijken in de
volière en ziet dat er 2 vogels dood zijn. Omdat verder alles er
goed uitzag werd er niet direct aan de nieuwe kachel gedacht.
Toen de man een uur later weer in de volière kwam lagen er weer
dode vogels en zaten er enkele vogels op de bodem van de kooi en
waren zeer benauwd. Nu heeft de kweker de waakvlam uitgedaan,
alle ramen opengezet en de zieke vogels naar buiten gebracht.
Ondanks het openzetten van de ramen kwamen er toch weer nieuwe
vogels bij die plotseling ziek werden (ernstig benauwd) en
binnen een half uur dood waren. De laatste vogel werd nog ziek
ongeveer 3 uur nadat de kachel was uitgezet en ook deze vogel
ging dood. In totaal zijn er in verloop van 4 uur 11 vogels
gestorven terwijl de kachel maar 1 uur op de waakvlam gestaan
had. Daarna zijn er geen nieuwe slachtoffers geweest.
De volgende dag werden mij 4 dode vogels aangeboden voor
onderzoek. De diagnose voor deze vogels was bij alle vier
hetzelfde: een acute hemorrhagische tot fibrineuze pneumonie
(zie foto).
Aan de andere organen werden geen
afwijkingen gevonden die deze plotselinge sterfte konden
verklaren.
De kachel is teruggehaald door de installateur en er is contact
gezocht met de firma Pelgrim. Er zitten in de kachel geen
Teflon®-achtige producten verwerk en de "lakken" zijn tot 1200oC
getest op hittebestendigheid. De enige verklaring zou een
poeder-coating zijn die niet op hitte getest is.
Commentaar
Dit beeld doet erg denken aan een
Teflon® vergiftiging. Deze vergiftiging zien we speciaal in
deze tijd van het jaar als het huis goed afgesloten is tegen de
winterkoude en de ventilatie in huis vaak gebrekkig is. De
Teflon vergiftiging of beter polytetrafluoroethlyene (PTFE)
vergiftiging wordt veroorzaakt door een "gasachtige" verdamping
van een oververhitte "antiaanbaklaag". Het merk Teflon is in
deze niet de enige schuldige. Ook andere merken kunnen bij
oververhitting dezelfde problemen geven. We hebben de problemen
ook gezien bij andere apparatuur, w.o. een haarföhn, waarin PTFE
is verwerkt dat oververhit kan worden. Meestal betreft het een
pan die op het vuur staat en vergeten wordt en dan aanbrandt.
Voor de mens en andere zoogdieren is de concentratie van gas die
ontstaat ongevaarlijk.
De symptomen die meestal bij vogels gezien worden zijn
(letterlijk) van hun stokje vallen of dik zitten met ernstige
ademhalingsproblemen gevolgd door sterfte.
Maatregelen die genomen moeten worden
zijn:
- Draai de warmtebron uit en breng de
pan naar buiten, weg van de huisdieren.
- Zet ramen en deuren open en zorg voor
volop ventilatie.
- Breng de vogels die nog niet ziek
zijn naar een andere ruimte of naar buiten. Het is meestal
te laat ..voor de vogels die al
benauwd zijn.
- Als er zieke, maar nog levende vogels
zijn, plaats deze in een zuurstofkooi. Omdat er sprake is
van irritatieoedeem en bloederige veranderingen wordt een
diureticum aanbevolen om het vocht uit de longen versneld af
te voeren.
Als preventieve maatregel geld hier dat er
geen vogels in de keuken gehouden moeten worden tijdens het
koken en dat pannen met antiaanbaklaag niet te heet mogen
worden.
Gerry M. Dorrestein
Diagnostisch Laboratorium NOIVBD
Te allen tijde bereikbaar via 06 1105 7602
info@NOIVBD.nl
www.NOIVBD.nl
 Gourmetten
Tefal-dampen (teflon) en verbrandingsproducten van ¨anti-aanbaklagen¨
in pannen en gourmetstellen zijn zeer giftig voor vogels.
Deze dodelijke luchten ontstaan bij verhitten (verbranden)
van de anti-aanbaklaag bij een temperatuur boven de 280
graden. De acuut zieke dieren krijgen zeer bloedrijke,
ontstoken longen met kapotte haarvaatjes. De longen lopen zo
vol met bloed en de vogel sterft aan zuurstoftekort. In
minder heftige gevallen kan de dierenarts proberen de vogel
te redden door een anti- shockbehandeling in combinatie met
het geven van zuurstof. Ook bij de mens zijn griepachtige
verschijnselen beschreven na inademen van tefal-dampen.
Het wordt tijd dat de fabrikanten van pannen en ander
keukengerei met een anti-aanbaklaag in hun
gebruiksaanwijzing de consument wijst op de risico's van
deze toepassingen op vogels.
Andere keukendampen die ontstaan na het verhitten van vetten
of boter kunnen giftig zijn voor vogels. Daarom is het
raadzaam om vogels ver weg te houden van de keuken en het
huis voldoende te ventileren bij alle bakactiviteiten, zeker
als er anti- aanbaklagen in de pan zitten. Bij de eerste
tekenen van benauwdheid, zoals niezen en kortademigheid, de
vogels onmiddellijk naar een andere goed geventileerde
ruimte brengen en contact opnemen met uw dierenarts.
Pas ook op met magnetron/ovenreiniger.
Liever gezegd: Gebruik het NOOIT in bijzijn van welke vogel
dan ook. Het bevat vaak een soort antiplak stof teflon en is
dodelijk bij inademing door vogels in enkele minuten.
 Gordijnen
en Vitrage Dodelijk
Onlangs hoorden wij het verhaal van een
valkparkiet die, zoals dat wel vaker gebeurd regelmatig in
de vitrage hing al dan niet na een spannende duikvlucht.
Na een tijd schijnbaar onschuldig aan de
randjes te hebben geknabbeld, werd de vogel ineens doodziek.
Wanneer het zichtbaar wordt dat een vogel zich niet goed
voelt is het vaak al ver heen, omdat ze zich heel lang
'goed' houden. Dit is natuurlijk gedrag, want een zwak
prooidier wordt als eerste gegrepen en opgegeten.
Ziet een vogel er echt slecht uit en voelt
hij zich ellendig, dan is het groot alarm. In dit geval
bleek dat hij loodvergiftiging had opgelopen door het
knabbelen aan de rand van de vitrage. Ook de dierenarts kon
hem niet meer redden helaas.
Gordijnen en vitrage wordt vaak verzwaard om
ze zodoende recht te laten hangen met een randje waarin lood
verweven zit. Dit is een uitermate giftig en voor vogel
acuut dodelijk metaal!
Laat uw vogel dus nooit zonder toezicht
los in huis en wees gewaarschuwd.
We stellen het zeer op prijs deze verhalen
te mogen vernemen, want dan kunnen we helpen voorkomen dat
de geschiedenis zich elders herhaalt.
 Roken
is ook Slecht voor uw Vogel
Veel rokers die normaal niet zouden stoppen,
doen dat wel als dat goed is voor hun huisdier, blijkt uit
Amerikaans onderzoek.
Eén op de drie rokers geeft dat aan in een webenquête van
onderzoekster Sharon Milberger. "De resultaten zijn
bemoedigend," zegt ze. "In Amerika zijn zeventig miljoen
huisdieren. Dit is een nieuwe reden voor mensen om te
stoppen met roken."
Volgens
deze lokale nieuwssite in Michigan krijgen huisdieren
die in een rokersfamilie leven vaker een vorm van kanker.
Nog een
voorbeeld dichter bij huis.
 Plantenmest
Een probleem dat minstens zoveel voorkomt
als vergiftiging door planten, is een vergiftiging door het
eten van meststoffen die gebruikt worden bij planten. Zeker
als deze plantenvoeding de vorm heeft van korreltjes kan een
vogel de neiging hebben hiervan te eten. Als vogels
plantenmeststoffen binnen krijgen, ontwikkelen zij een
nitraatvergiftiging. De dieren gaan veel drinken, worden
benauwd, kunnen een grauw-grijze verkleuring krijgen van de
normaal roze slijmvliezen en de dieren kunnen uiteindelijk
sterven. Als u een vogel verdenkt van nitraatvergiftiging is
het daarom aan te bevelen om onmiddellijk contact op te
nemen met de dierenarts.
De duidelijkste beschrijvingen van vergiftigingen door
planten zijn gemaakt door onderzoekers die extracten van
plantenmateriaal via de kropsonde gevoerd hebben aan vogels
(meestal grasparkieten) - zie tabel. Hierbij is gebleken dat
veel planten alleen problemen veroorzaken als zij in grote
hoeveelheden worden geconsumeerd. Meestal zijn
vergiftigingsverschijnselen zichtbaar binnen enkele uren
nadat de vogel giftig plantenmateriaal heeft binnen
gekregen. Dit geldt niet voor een vergiftiging met avocado,
waarbij de verschijnselen soms wel 24 uur op zich laten
wachten.
 Chocola
Chocolade, koffie en thee (deze
voedingsmiddelen bevatten giftige stoffen voor de parkiet).
Chips en eigenlijk alle voor mensen bestemde snacks zijn
zeer slecht voor uw gevleugelde vriend, mede vanwege het
hoge vet- en zout gehalte. Suiker is eveneens slecht.
Alcohol is absoluut verboden: laat een parkiet nooit bier of
wijn drinken.
 Koffie
( cafeïne)
Veel planten produceren toxische of bittere
stoffen als natuurlijke bescherming om niet opgegeten te
worden door dieren. Heel wat van deze toxines zijn alom
bekend: cafeïne, nicotine, tannine, digitalis,
cocaïne, opium, enz.
Opname van deze plantenchemicaliën in hoge
concentraties kan fataal zijn voor het dier. De meeste van
deze toxines komen voor in
zaden en onrijp fruit, belangrijke componenten van
het rantsoen van papegaaien.
 Giftige
Planten
Naast de planten die in de tabel genoemd
zijn, zijn er nog enkele planten die problemen kunnen geven.
De vruchtjes van de vuurdoorn
(Pyracantha sp.) kunnen gaan gisten en dus veel alcohol
bevatten. Meermalen zijn vogels (met name vinken) in het
wild en in tuinen aangetroffen die dronken waren. Aangezien
ook papegaaien dronken kunnen worden, lijkt het aannemelijk
dat ook zij aangeschoten kunnen raken van het eten van
vuurdoornbesjes. (Bonte
boer met lekkere paardenbloem) U kunt ook de volledige
plantenlijsten downloaden.
Vogels in een benevelde toestand kunnen zich makkelijk
verwonden en zich niet goed verdedigen als zij worden
aangevallen. Als de dieren enkele uren rust krijgen om te
ontnuchteren is meestal het grootste leed geleden. Eenzelfde
soort probleem kan zich voordoen bij de consumptie van
marihuana of hennepplanten.
Als een dier verschijnselen vertoont die veroorzaakt worden
door het eten van giftige planten, is het vaak moeilijk een
specifieke behandeling in te stellen. Daarom is het raadzaam
het dier in een kleine kooi te zetten met de zitstokken laag
bij de bodem zodat het dier zich niet kan verwonden als het
van de stok valt.
Dieren die niet braken kunnen gevoerd worden
met pap (van bijvoorbeeld
babypapegaaienvoeding of poedermelk op basis van soja)
om het maag-darmkanaal te stimuleren en om de plantendelen in
te hullen zodat zij snel en zonder dat er veel gifstoffen
worden opgenomen het maag-darmkanaal kunnen passeren.
Eventueel kan aan de pap wat Norit of olie
worden toegediend. Dieren die diarree hebben, kunnen
uitdrogen. Als de diarree langer aanhoudt dan een dag, dan
is het raadzaam om door een
vogelarts onderhuids vocht toe te laten dienen.
Lelietjes van Dalen (Convallaria
majali)
Onderzocht bij: grasparkiet Ziekteverschijnselen: zwakte,
sloomheid, diarree, braken.
Giftige plantendelen: bladeren.
Opmerking: alleen giftig als het in grote hoeveelheden wordt
opgegeten.
Euphorbia of wolfsmelk (Euphorbia
pulcherrima)
Onderzocht bij: grasparkiet.
Ziekteverschijnselen: soms wat diarree, soms wat
roodkleuring van de ontlasting.
Giftige plantendelen: rode bladeren.
Opmerking: alleen giftig als het in grote hoeveelheden wordt
opgegeten.
 Oleander
(Nerium oleander)
Onderzocht bij: grasparkiet.
Ziekteverschijnselen: sloomheid, diarree, zwakte, krampen,
speekselen, braken, soms sterfte.
Giftige plantendelen: bladeren.
Opmerking: Oleander is giftig in het voorjaar, maar alleen
als het in grote hoeveelheden wordt opgegeten.
Philodendron (Philodendron
scandeus)
Onderzocht bij: grasparkiet, amazone.
Ziekteverschijnselen: kokhalzen, braken, diarree, sterfte
zeer sporadisch (bij dieren die veel plantenmateriaal
opeten).
Giftige plantendelen: bladeren, maar alleen als het in grote
hoeveelheden wordt opgegeten.
Rhododendron (Rododendron simsii / indicum)
Onderzocht bij: grasparkiet.
Ziekteverschijnselen: zwakte, sloomheid, kokhalzen, braken,
pasteuze ontlasting, sterfte zeer sporadisch.
Giftige plantendelen: bladeren, maar alleen als het in grote
hoeveelheden wordt opgegeten.
 Avocado
(Persea sp.)
Onderzocht bij: grasparkiet, grijze roodstaart.
Ziekteverschijnselen: niet meer op stok kunnen zitten,
stoppen met eten, bol zitten, aan veren peuteren en trekken,
benauwdheid, zwelling van de borstspieren door oedeem en
bleke streping van de spieren, sterfte.
Giftige plantendelen: bladeren, vruchten
Ook in veel salades en saus zit avocado
verwerkt. Laat uw vogel niet zomaar mee eten aan tafel, maar
geef hem eventueel een eigen bakje met voer wat wel gezond
is voor hem.
Opmerking: de
verschijnselen kunnen sterk wisselen en treden soms pas 24
uur na consumptie op.
Sommige soorten
wikke (Vicia sp.)
Onderzocht bij: grasparkiet, valkparkiet, Agapornis.
Ziekteverschijnselen: krampen, spasmen, epileptische
aanvallen, sterfte.
Giftige plantendelen: bladeren.
Taxus (Taxus media)
Onderzocht bij: grasparkiet.
Ziekteverschijnselen: happen naar lucht, braken, moeilijk op
stok kunnen zitten, benauwdheid, bewegingsstoornissen, een
enkel dier sterft.
Giftige plantendelen: bladeren en vruchtjes Opmerking: Taxus
is in de herfst giftiger.
Wingerd of wilde
wijn (Parthenocissu quinquefolio)
Onderzocht bij: grasparkiet.
Ziekteverschijnselen: sloomheid, braken Giftige
plantendelen: bladeren.
Opmerking: in het voorjaar is Virginia creeper minder
giftig.
Gewonde accacia (Robinia
pseudoacacia)
Onderzocht bij: grasparkiet.
Ziekteverschijnselen: loze kauwbewegingen maken,
benauwdheid, niezen, hoesten, braken.
Giftige plantendelen: bladeren.
Opmerking: acacia is minder giftig in het voorjaar.
Clematis (Clematis
sp.)
Onderzocht bij: grasparkiet.
Ziekteverschijnselen: braken.
Giftige plantendelen: bladeren.
Opmerking: Clematis is minder giftig in het najaar.
Dieffenbachia (Dieffenbachia
seguine)
Onderzocht bij: grasparkiet .
Ziekteverschijnselen: irritatie van de slijmvliezen van de
bek.
Giftige plantendelen: bladeren.
Bladeren van lupine (Lupine sp.),
liguster (Liguster sp.), vingerhoedskruid (Digitalis sp.),
kardinaalsmuts (Eonymus alatus compacta), vuurdoorn (Pyracantha
coccinea), gebroken hartje (Dicentra spectabilis), clematis
(Linicera sp.), Buxus (Buxus sp.), blauwe vlierbes (Sambucus
sp.) zijn gevoerd aan grasparkieten maar veroorzaakten geen
vergiftigingsverschijnselen.
Zie ook de lijsten met giftige en
ongevaarlijke planten.
Vogel-Tips voor
Newbies
Info Vogelgriep
Voeding
Handopfok voedingschema
Hygiëne
Vitamines
Fotoalbum Prijzen Onze prijsberekening is hoofdzakelijk gebaseerd op twee delen:
a. de mate van tamheid van de vogel
b. de kleurstelling/conditie van de vogel Klik
hier voor meer informatie omtrent onze prijzen. |
